Pawatek Saking Majeng Ring Peningkatan Efisiensi lan Akuntabilitas Transaksi Keuangan
Foto:Rektor ISI BALI, Prof. Dr. Wayan ‘Kun’ Adnyana ngamolihang penghargaan Peringkat 1 Satuan Kerja Pengguna CMS Paling Aktif Semester I Tahun 2026 ring Aula A Gedung Keuangan Negara (GKN) I Denpasar, Buda (22/7).
Institut Seni Indonesia Bali (ISI BALI) ngamolihang penghargaan Peringkat 1 Satuan Kerja Pengguna Cash Management System (CMS) Paling Aktif Semester I Tahun 2026 saking Kantor Pelayanan Perbendaharaan Negara (KPPN) Denpasar. Penghargaan punika kaserahang langsung olih Manggala KPPN Denpasar, Aris Saputro, majeng ring Rektor ISI BALI, Prof. Dr. Wayan “Kun” Adnyana, ring sajeroning Forum Konsultasi Publik ring Aula A Gedung Keuangan Negara (GKN) I Denpasar, Buda (22/7).
Penghargaan puniki kapaica pinaka wujud apresiasi utawi pamaica pajiwa majeng ring komitmen ISI BALI sajeroning ngukuhang pengelolaan keuangan negara sane modern, transparan, lan akuntabel liwat pemanfaatan teknologi digital ring transaksi perbankan pemerintah. ISI BALI katatatan aktif lan optimal sajeroning ngawigunayang layanan CMS anggen ngalestariang pengelolaan keuangan institusi. Liwat sistem punika, ISI BALI mawanti-wanti ngawigunayang makasami fitur transaksi perbankan pemerintah secara realtime online, ngawit saking informasi saldo, transfer antar rekening, pembayaran penerimaan negara, kantos pembayaran utilitas. Pemanfaatan CMS secara intensif punika katatatan prasida ngalestariang efisiensi, ketepatan waktu, lan akuntabilitas pengelolaan keuangan institusi, masi ngalestariang transformasi digital layanan perbendaharaan pemerintah sane lebih transparan lan modern.
Foto:Rektor ISI BALI, Prof. Wayan ‘Kun’ Adnyana (nomor 2 saking tengen) ngamolihang penghargaan Peringkat 1 Satuan Kerja Pengguna CMS Paling Aktif Semester I Tahun 2026 ring Aula A Gedung Keuangan Negara (GKN) I Denpasar, Buda (22/7).
Forum punika kabuka olih Manggala Kantor Wilayah Direktorat Jenderal Perbendaharaan (DJPb) Provinsi Bali, Supendi, sane ngategasang indik Forum Konsultasi Publik puniki pinaka genah ngumpulan masukan saking para pemangku kepentingan anggen ngalestariang kualitas pelayanan publik sakadi sane kaarsayang ring Peraturan Menteri PANRB Nomor 16 Tahun 2017.
Ring sajeroning kesempatan punika, Rektor ISI BALI ngasahang indik napi sane kapolihang puniki pinaka hasil karya sareng sami saking makasami unsur pengelola keuangan ring lingkungan kampus. Manut sajeroning pituduh dane, optimalisasi penggunaan CMS nenten ja wantah ngalestariang efisiensi administrasi keuangan, nanging masi ngalembahang tata kelola keuangan institusi sane selaras sareng prinsip good governance.
Cash Management System (CMS) inggih punika sistem aplikasi lan informasi sane nyediayang makasami layanan transaksi perbankan secara realtime online, antaranyane informasi saldo rekening, transfer antar rekening, pembayaran penerimaan negara, pembayaran utilitas, lan fasilitas transaksi tiosan sane ngalestariang pelaksanaan pengelolaan keuangan satuan kerja pemerintah.
Ring kesempatan punika, Manggala KPPN Denpasar, Aris Saputro, sareng Manggala Bidang Pembinaan Pelaksanaan Anggaran (PPA) I Kanwil DJPb Provinsi Bali masi ngapaparang evaluasi pelaksanaan anggaran, tur memperkenalkan tugas, fungsi, lan standar layanan KPPN majeng ring makasami peserta forum. Antuk kapolihang penghargaan puniki, ISI BALI ngategasang komitmenne anggen terus ngalestariang kualitas tata kelola keuangan berbasis digital, masi ngalestariang transformasi layanan keuangan pemerintah sane sansaya efisien, transparan, lan akuntabel. (ISIBALI/Humas)
Foto: Parikrama kunjungan tim evaluator BAPPENAS pungkasaning Evaluasi Pemanfaatan Proyek SBSN TA 2024, Sukra (17/7/2026), di Ruang Sabha Citta Mahottama, Gedung Desain Hub ISI BALI.
Institut Seni Indonesia Bali (ISI BALI) nampi kunjungan tim evaluator saking Kementerian Perencanaan Pembangunan Nasional/Badan Perencanaan Pembangunan Nasional (BAPPENAS) pungkasaning Evaluasi Pemanfaatan Proyek Surat Berharga Syariah Negara (SBSN) Tahun Anggaran 2024, Sukra (17/7/2026), magenah di Ruang Sabha Citta Mahottama, Gedung Desain Hub ISI BALI.
Parikrama puniki pinaka pamutus saking surat Direktur Pendidikan Tinggi dan IPTEK Kementerian PPN/BAPPENAS indik ngelaksanayang evaluasi pemanfaatan hasil proyek SBSN ring perguruan tinggi. Fokus evaluasi ring ISI BALI inggih punika Gedung Desain Hub, sane kawangun antuk jinah SBSN Tahun Anggaran 2024 miwah sampun wusan kawangun ring warsa 2025.
Tim evaluator BAPPENAS sane rauh inggih punika Dimas Suryo Sudarso, Ahmad Kholil, miwah Yudi Lesmana. Graha tim puniki katampi langsung olih Rektor ISI BALI, Prof. Dr. Wayan ‘Kun’ Adnyana, kadampingin olih para wakil rektor, kepala biro, Dekan Fakultas Seni Pertunjukan, Dekan Fakultas Seni Rupa dan Desain, miwah para koordinator program studi sane nganggén fasilitas ring Gedung Desain Hub.
Foto: Parikrama kunjungan tim evaluator BAPPENAS pungkasaning Evaluasi Pemanfaatan Proyek SBSN TA 2024, Sukra (17/7/2026), di Ruang Sabha Citta Mahottama, Gedung Desain Hub ISI BALI.
Ring pitegesanipun, Rektor nguningayang makudang-kudang pemanfaatan Gedung Desain Hub miwah dampakne ring panglimbakan kualitas papelajaran, nglimbakang kreativitas mahasiswa, miwah ngewangun ekosistem pendidikan seni lan desain ring wewidangan ISI BALI.
Sane mangkin, Gedung Desain Hub kawigenang olih Program Studi Desain Komunikasi Visual, Desain Interior, Arsitektur, miwah Produksi Film lan Televisi pinaka pusat parikrama akademik miwah panglimbak karya kreatif mahasiswa. Siosan punika, lantai 1 Gedung Desain Hub taler kawigenang olih Program Pascasarjana pinaka ruang administrasi sauntara sajeroning proses renovasi gedung Pascasarjana punika.
Tim evaluator raris ngrereh informasi sane luwih rinci indik tingkat pemanfaatan ruang, sistem pengelolaan fasilitas, pemeliharaan sarana prasarana, miwah rancangan keberlanjutan operasional gedung mangda manfaat investasi SBSN prasida ngranjing sajeroning jangka panjang.
Foto: Parikrama kunjungan tim evaluator BAPPENAS pungkasaning Evaluasi Pemanfaatan Proyek SBSN TA 2024, Sukra (17/7/2026), di Ruang Sabha Citta Mahottama, Gedung Desain Hub ISI BALI.
Wusan sesi pemaparan miwah diskusi, tim evaluator kasarengin Rektor lan jajaran pimpinan ISI BALI ngelaksanayang peninjauan langsung mriksa sami wewidangan Gedung Desain Hub anggen nyingakin kondisi fasilitas miwah kawigenanne anggen ngewantu proses papelajaran, produksi karya, miwah parikrama kreatif mahasiswa. Sajeroning evaluasi puniki, ISI BALI maarsana pemanfaatan infrastruktur sane kawangun nganggén skema SBSN puniki prasida terus dioptimalkan miwah ngametuang dampak sane mawiguna ring panglimbak pendidikan tinggi seni, desain, lan industri kreatif ring Bali. Gedung Desain Hub kaaptiang dados silih tunggil pusat inovasi miwah kolaborasi sane prasida ngasorang daya saing lulusan ISI BALI ring tingkatan nasional utawi internasional. (ISIBALI/Humas)
Foto:FGD Satus Warsa Kepariwisataan Budaya Bali, Soma (13/7), ring Auditorium Kirtya Sabha Mahottama, Gedung Citta Kelangen Lantai III ISI BALI.
Institut Seni Indonesia Bali (ISI BALI) sareng Badan Riset dan Inovasi Daerah (BRIDA) Provinsi Bali ngamargiang Diskusi Terpumpun (Focus Group Discussion/FGD) Satus Warsa Kepariwisataan Budaya Bali, Soma (13/7), ring Auditorium Kirtya Sabha Mahottama, Gedung Citta Kelangen Lantai III ISI BALI. Parikrama puniki pinaka pahan saking kerja sama riset ring pantaraning ISI BALI sareng BRIDA Provinsi Bali sajeroning ngeracik kajian komprehensif ngenenin nyelehin pamargi siki abad kepariwisataan budaya Bali.
FGD puniki ngerauhan tigang diri narasumber sane maosin indik babad lan panglimbak kepariwisataan Bali saking makudang-kudang pamidarta. Sane dados narasumber inggih punika Wakil Gubernur Bali periode 2018–2023 sane taler dados Ketua PHRI Bali, Prof. Dr. Ir. Tjokorda Oka Artha Ardhana Sukawati, M.Si., tokoh lan pelaku pariwisata Bali, Ida Bagus Ngurah Wijaya, lan pengamat budaya miwah ahli lontar, Sugi Lanus. FGD puniki kabuka olih Kepala BRIDA Provinsi Bali, Dr. Ketut Wica, S.Sos., M.H., sarta karauhin olih Rektor ISI BALI, Prof. Dr. Wayan Kun Adnyana, para akademisi, pelaku pariwisata, budayawan, lan para peneliti sane taler ngicenin perspektif historis miwah akademis ngenenin panglimbak kepariwisataan Bali.
Foto:FGD Satus Warsa Kepariwisataan Budaya Bali, Soma (13/7), ring Auditorium Kirtya Sabha Mahottama, Gedung Citta Kelangen Lantai III ISI BALI.
Sajeroning sambutannyane, Dr. Ketut Wica nlesihang mungguing riset puniki matetujon ngwangun fondasi ilmiah sajeroning narka arah kebijakan kepariwisataan Bali ring masa sane pacang rauh. Manut dane, budaya Bali nenten dados kasorohang wantah pinaka komoditas ekonomi semata sane jagi ngicalang kawisesan utawi kesakralan miwah spiritualitasnyane.
“Kajian puniki kamargiang mangda budaya Bali nenten kadol murah kantos icalan kesakralan lan spiritualitasnyane ring pakraman. Kebijakan sane pacang karacik olih pemerintah patut mrasidang nyayubin krama sinambi nyaga nilai-nilai budaya Bali,” keto baosne.
Dane ngelanturang nlatarang mungguing kepariwisataan Bali mentik secara organis saking kedutan urip krama sane mapondasi antuk taksu, seni, miwah budaya. Melarapan kolaborasi pantaraning ISI BALI sareng BRIDA Provinsi Bali, riset puniki mautsaha ngeret benang barak pamargi babad punika, ngawit saking interaksi para seniman, tokoh puri, peneliti, kantos krama sane dados dasar nglimbakang pariwisata Bali.
Nampek ring siki abad kepariwisataan Bali, manut dane, selat galah puniki dados unteng tetimbangan sane mabuat pisan sajeroning nyelehin napike panglimbak pariwisata kantun mepondasi ring kaaslian budaya Bali, sarta amunapi ketahanan budaya punika mrasidang ngadepin arus globalisasi lan dinamika zaman.
“Pemerintah Provinsi Bali melarapan BRIDA meled ngwangun kajian sane tajam secara akademis, nanging taler valid secara sosial lan historis. Krama pariwisata, Asita Bali, sampun ngawit nyuarang road to 100 years Bali tourism, melarapan parikrama Bali Tourism Run 2026 ring Jatiluwih,” tegesne.
Sawetara punika, Rektor ISI BALI, Prof. Dr. Wayan ‘Kun’ Adnyana, maparandika ngenenin pikolih riset pinih rihin sane nujuang mungguing panglimbak kepariwisataan budaya Bali mrasidang kakartayang sajeroning makudang-kudang fase mabuat, inggih punika masa pangerintis, masa pawangunan, masa kebangkitan kapertama, masa kebangkitan kaping kalih, masa kebangkitan kaping tiga, lan masa kebangkitan kaping papat.
Manut dane, pamargi kepariwisataan budaya Bali nenten kawangun secara instan, nanging mentik secara alami melarapan kawisesan krama lan industri budaya sane sampun nglimbak ngawit abad ke-20.
“Kepariwisataan budaya Bali sajeroning refleksi kesejarahan kawangun secara organis olih krama Bali mapondasi antuk industri budaya. Interaksi lan kolaborasi ring pantaraning krama, seniman lokal, peneliti, miwah tamiu internasional ngwangun ekosistem seni lan budaya sane salanturnyane nuju pangrauh pariwisata sarta kasub ring untat warsa 1920-an ring Bali,” tegesne.
Prof. Dr. Ir. Tjokorda Oka Artha Ardhana Sukawati, M.Si., Wakil Wagub Bali periode 2018–2023 sane taler dados Ketua PHRI Bali, ngwedar materi “Lahirnya Gagasan Menuju 100 Tahun Pariwisata Bali”. Dane ngulas indik embasne konsep kepariwisataan Bali sane mapondasi ring kawisesan budaya pinaka identitas utama destinasi.
Salanturnyane, Ida Bagus Ngurah Wijaya, tokoh lan pelaku pariwisata Bali, ngwedar materi “Sanur dan Pariwisata: Refleksi Sejarah” sane ngangkat peran kawasan Sanur pinaka silih sinunggil titik pamahalan panglimbak industri pariwisata modern ring Bali.
Sajeroning punika, Sugi Lanus, pengamat budaya miwah ahli lontar, ngwedar materi “Fajar Pariwisata Bali: Melihat Cikal-Bakal Infrastruktur Fisik dan Kultural Kepariwisataan Bali dari ‘Kaca Mata’ Rabindranath Tagore (1927)”. Pangwedarnyane nindihang kawentenan pangrauh tokoh jagat sakadi Rabindranath Tagore sajeroning ngukuhang citra Bali pinaka pusat kebudayaan sane raris ngedautang urati krama internasional. Diskusi puniki kapimpin olih Prof. Dr. I Komang Sudirga, M.Hum., Wakil Rektor Bidang Kemahasiswaan dan Kerja Sama ISI BALI. Melarapan forum puniki, para narasumber, peneliti, miwah uleman sami maosin makudang-kudang dinamika babad, pikobet, sarta arah panglimbak kepariwisataan budaya Bali nampek ring parikrama 100 Warsa Kepariwisataan Budaya Bali.
Foto:FGD Satus Warsa Kepariwisataan Budaya Bali, Soma (13/7), ring Auditorium Kirtya Sabha Mahottama, Gedung Citta Kelangen Lantai III ISI BALI.
Diskusi taler kasuciang antuk panyingakan saking Tim Pengendali Mutu Penelitian, Prof. Ir. Made Supartha Utama, sane ngajak para uleman nyinahang malih kawentenan budaya Bali sajeroning pawangunan kepariwisataan.
Manut dane, pikobet pinih ageng ring masa mangkin nenten ja wantah amunapi budaya Bali kapromosiyang pinaka daya tarik wisata, nanging amunapi nilai-nilai luhur sane maurip ring sajeroning budaya punika sayuwati kadadosang foundation value utawi nilai dasar sajeroning tata kelola pawangunan. Dane nindihang mungguing nilai-nilai budaya Bali sapatutne dados pondasi sajeroning ngwangun sistem kepariwisataan, sistem hukum, miwah sistem sosial ring Bali. Antuk punika, pariwisata nenten ja wantah nuju ring panyingakan jaba utawi aspek seremonial budaya semata.
“Sane patut kauratiang inggih punika amunapi nilai-nilai budaya Bali sampun kadadosang foundation value sajeroning tata kelola sistem pariwisata, sistem hukum, lan sistem sosial. Sampunang kantos urati iraga wantah nuju ring behavior utawi upacara budaya semata, sakadi upacara ngaben, nanging nenten resep ring nilai-nilai filosofis sane dados roh ring ungkur ipun,” sapunika baos dane.
Melarapan riset kolaboratif puniki, ISI BALI sareng BRIDA Provinsi Bali ngaptiang mrasidang ngembuan rekomendasi akademis sane dados dasar panyusunan kebijakan pawangunan kepariwisataan sane tetep mapondasi ring nilai-nilai budaya, nyaga kesakralan tradisi, sarta ngukuhang kawentenan Bali pinaka destinasi budaya sane ajeg ring tingkat jagat. (ISIBALI/Humas)
Foto:Rektor ISI BALI, Prof. Dr. Wayan ‘Kun’ Adnyana (tengen) miwah CEO BESTie CO., Ltd., Mr. Matsumoto Yuki sajeroning pabaosan nyiagayang program magang internasional ring Ruang Sabha Citta Mahottama ISI BALI, Krama/Buda (8/7).
Institut Seni Indonesia Bali (ISI BALI) sayan nincapang pamargi program magang internasional sareng Industri keramik ring Kota Hasami, Jepang. Pinaka kelanjutan saking kerja sama sane wawu katinutin antuk penandatanganan Nota Kesepahaman (MoU) miwah Perjanjian Kerja Sama (PKS) sareng mitra ring Jepang, Chief Executive Officer (CEO) BESTie CO., Ltd., Mr. Matsumoto Yuki, rauh ring ISI BALI ri kala Krama/Buda (8/7) sajeroning maosang indik nyiagayang pamargi program punika kasarengin olih angga pamucuk institut.
Paruman sane mamargi ring Ruang Teleconference ISI BALI punika katampi langsung olih Rektor ISI BALI, Prof. Dr. I Wayan “Kun” Adnyana, kadampingin olih para wakil rektor, Dekan Fakultas Seni Rupa dan Desain (FSRD), Wakil Dekan Bidang Akademik FSRD, Direktur Pascasarjana, Kepala Biro Akademik, Kemahasiswaan, miwah Kerja Sama, tur Kepala Biro Perencanaan, Umum, miwah Keuangan. Mr. Matsumoto rauh kasarengin olih Ibu Alja, guru basa Jepang sane pacang ngicen paplajahan ring para mahasiswa calon pamilet magang.
Sadurungne, ri kala Anggara (23/6), ISI BALI ngamargiang penandatanganan Nota Kesepahaman (MoU) sareng Hasami Tohjiki Industrial Association miwah BESTie Co., Ltd. ring Kota Hasami, Prefektur Nagasaki, Jepang. Nota Kesepahaman punika katandatanganin olih Rektor ISI BALI, Prof. Dr. I Wayan “Kun” Adnyana, sareng Chairman Hasami Tohjiki Industrial Association Kazuhiko Ota miwah CEO BESTie Co., Ltd. Matsumoto Yuki. Ring galah sane pateh, katandatanganin taler Perjanjian Kerja Sama (PKS) pantaraning Fakultas Seni Rupa dan Desain (FSRD) ISI BALI sareng makakalih mitra Jepang punika, sane katandatanganin olih Dekan FSRD ISI BALI, Drs. I Nengah Sudika Negara, M.Erg.
Foto:Pariindikan ISI BALI miwah BESTie CO., Ltd maosang indik nyiagayang program magang internasional ring Hasami Jepang, Krama/Buda (8/7) ring Ruang Sabha Citta Mahottama ISI BALI.
Rektor ISI BALI, Prof. Wayan ‘Kun’ Adnyana, nguningayang rasa dahat suksma tur luhur ring pikayunan antuk parauhan punika pinaka pamargi salanturnyane sajeroning nglaksanayang program magang internasional sane sampun katinutin. Pabaosan teknis ngenenin indik kurikulum paplajahan pacang kalanturang kasarengin olih pamucuk Fakultas Seni Rupa dan Desain mangda program punika mamargi manut ring kaperluan industri keramik ring Jepang.
“Suksma ping kalih antuk pangrauh Mr. Matsumoto. Pabaosan ngenenin indik kurikulum prasida kalanturang sareng Dekan miwah Wakil Dekan Bidang Akademik FSRD. Sajeroning galah sane nampek, ISI BALI taler pacang digelis nglimbakang gatra rekrutmen pamilet paplajahan,” baosne.
Ring pamargi kapertama, ISI BALI pacang ngrereh 25 diri mahasiswa semester pitu sane wit saking Program Studi Seni Kriya, Seni Murni, miwah Desain Produk. Para pamilet pacang nyarengin paplajahan sane becik, rumasuk mlajah basa Jepang, sane kaplanang kakawitin ri kala 1 September 2026 pinaka bekel sadurung ngranjing ring widang industri. Sasampun puwas mlajah, kutus diri pamilet sane pinih becik pacang kapilih antuk nyarengin program magang internasional ring Kota Hasami, Prefektur Nagasaki, Jepang. Sakewanten, 17 diri pamilet sane lianan pacang ngamargiang program magang ring mitra industri seni kriya sane kasub ring sajeroning jagat (dalam negeri), mawinan saluir pamilet tetep polih pangalam profesional manut ring widang keahlianne masing-masing.
Taler acunduk ring galah punika, CEO BESTie CO., Ltd., Mr. Matsumoto Yuki, nguningayang kasediang anggannyane sajeroning digelis ngamargiang uleman wawancara pinaka pahan saking seleksi mahasiswa pamilet paplajahan. Dane taler ngenalalang Ibu Alja pinaka salah sinunggil guru basa Jepang sane pacang nuntun mahasiswa salami galah nyiagayang raga punika.
Mr. Matsumoto nguncarang mungguing kerja sama puniki nenten ja wantah ngicenin galah ring mahasiswa ISI BALI antuk nelebing seni keramik ring Jepang, sakewanten taler madue potensi dados genah matemu tur matukaran budaya sane saling nguntungang. Manut dane, kayun para mahasiswa Jepang antuk mlajahin seni keramik miwah kebudayaan Bali taler sayan nincap.
“Tiang manggihin kasenengan para mahasiswa Jepang sane meled mlajah keramik ring Bali. Sasampun ngrauhin makudang-kudang pura, tiang taler ngrasayang kasucian spiritual miwah kasugihan budaya sane druwe ring Bali. Pangalam sakadi puniki pastika pacang dados pangulati sane becik ring para mahasiswa Jepang sajeroning mlajah iriki,” baosne.
Dane mapangapti mangda koordinasi miwah kerja sama saneiket pantaraning BESTie CO., Ltd., Hasami Tohjiki Industrial Association, miwah ISI BALI prasida terus mamargi becik, mawinan saluir pamargi paplajahan ngantos pamargi magang internasional prasida mamargi antar tur ngicen pikenoh sane becik ring makakalih pihak.
Program magang internasional ring Hasami puniki pinaka pamargi kapertama saking MoU miwah PKS sane sampun katinutin pantaraning ISI BALI sareng mitra ring Jepang. Melarapan program puniki, mahasiswa nenten ja wantah polih pangalam mlajah ring salah sinunggil pusat keramik pinih utama ring Jepang, sakewanten taler madue galah nglimbakang kawajiban internasional, nincapang kompetensi profesional, tur ngupapira pasekatan kerja sama seni miwah industri kreatif pantaraning Indonesia miwah Jepang. (ISIBALI/Humas)
Foto: Rektor ISI BALI nyingakin pameran kriya internasional “Becoming: Prakriti–Pustaka–Padma” ring ARMA, Ubud, Redite (5/7).
Institut Seni Indonesia Bali (ISI BALI) magotong-royong sareng Agung Rai Museum of Art (ARMA) ngamargiang pameran kriya internasional mamurda “Becoming: Prakriti–Pustaka–Padma” pinaka pahan saking parikrama mikelingin 30 warsa ARMA. Pameran puniki kabuka olih Rektor ISI BALI, Prof. Dr. Wayan ‘Kun’ Adnyana, Redite (5/7), ring ARMA, Ubud.
Pameran sane kakurasi olih Jean Couteau, Wayan Seriyoga Parta, miwah Warih Wisatsana puniki dados genah urati miwah patemon para seniman kriya saking makudang-kudang negara. Wenten 50 seniman saking kutus negara, inggih punika Amerika Serikat, Belanda, Jerman, Swiss, India, Kenya, Iran, miwah Indonesia, nyihnayang 79 karya kalih miwah tigang dimensi sane nyihnayang makudang-kudang medium seni kriya.
Manggala Panitia Pameran, Prof. Dr. Wayan Suardana, nlatarang mungguing pameran puniki pinaka silih sinunggil agenda sajeroning mikelingin HUT kaping-30 ARMA sane nibenk ring tanggal 9 Juni 2026. Antuk kolaborasi sareng Program Studi Kriya ISI BALI, ARMA ngamargiang pameran kriya skala internasional sane mamargi saking tanggal 5 kantos 18 Juli 2026.
Prof. Suardana ngawewehin, sajaba kamiletin olih seniman internasional, pameran puniki taler nyarengang para dosen miwah praktisi seni saking makudang-kudang perguruan tinggi ring Indonesia, minakadi ISI Yogyakarta, ISI Surakarta, ISBI Bandung, Universitas Negeri Surabaya (UNESA), Institut Informatika Indonesia Surabaya, Universitas Muhammadiyah Bandung, Universitas Negeri Gorontalo, Universitas Bumigora Nusa Tenggara Barat, miwah sekaa seniman seni rupa Surabaya.
Foto: Pameran kriya internasional “Becoming: Prakriti–Pustaka–Padma” ring ARMA, Ubud, Redite (5/7).
Sami wenten 79 karya sane kapamerang, kakepah dados 28 karya patung keramik, 6 karya terakota, 9 guci keramik, 4 karya kriya logam, 3 keris, 6 karya wastra, 3 karya batik seni, 2 karya kriya kayu, 4 tapestri, 6 karya mixed media, 1 wayang kulit, miwah 4 instalasi.
Sajeroning atur piuningnyane, Rektor ISI BALI Prof. Dr. Wayan ‘Kun’ Adnyana ngaturang rasa angayubagia miwah apresiasi ring Program Studi Kriya ISI BALI sane dados pangawit tur sang sane ngamargiang pameran punika.
“Pameran puniki pinaka inisiatif murni saking Program Studi Kriya ISI BALI nenten wenten sokongan dana saking instansi. Puniki nyihnayang semangat makarya miwah kawagedan ngawangun papanggihan kolaborasi sane patut kabaos becik,” sapunika baos dane.
Dane nandesang mungguing seni kriya sajebag puniki sering kacingak wantah pinaka kerajinan utawi produk massal, padahal sujatinne pinaka pikolihan ngolah cipta sane embas saking pamargi lantang peradaban manusa. Manut dane, seni miwah kriya nenten dados kapasahang santukan makakalih embas saking proses ngulengang pikayunan, kreativitas, miwah ngrereh arti, antuk seni kriya madue nilai artistik miwah kawigunan.
Rektor nlatarang mungguing unteng (tema) Prakriti–Pustaka–Padma nguningayang refleksi filosofis ngenenin proses embasnyane silih tunggil karya kriya. Prakriti ngingatang mungguing palemahan (alam) pinaka wit inspirasi, material, energi, miwah kaweruhan. Pustaka nandesang mungguing kreativitas tumbuh saking tradisi intelektual, pengalaman empiris, eksplorasi teknik, miwah dialog budaya. Sajeroning punika, Padma nyihnayang pikolihan estetika sane embas saking pangresepan dalem, mawinan karya kriya madue nilai fungsional, artistik, spiritual, miwah kamanusian sane ngebekin jagat.
“Seni kriya nenten ja seni kelas kalih. Pameran puniki dados momentum nincapang kasadaran mungguing seni pinaka pahan mabuat sajeroning ngawangun peradaban. Saking palemahan embas kreativitas, malarapan antuk ilmu karya kedagingin, miwah malarapan antuk kalulutan nilai budaya kadiwarisin ring pratisentana wekas,” tegas Guru Besar Bidang Sejarah Seni puniki.
Ring galah punika, Prof. Wayan “Kun” Adnyana taler nyihnayang pamargi kerja sama internasional ISI BALI ring widang seni kriya. Dane maosang mungguing ISI BALI sampun nanganin Nota Kesepahaman sareng Hasami Tohjiki Industrial Association miwah BESTie Co., Ltd., ring Kota Hasami, Prefektur Nagasaki, Jepang. Malarapan antuk kerja sama punika, ISI BALI jagi nglimbakang skema kurikulum magang internasional sane ngicen galah ring mahasiswa muputang pelatihan basa Jepang miwah kawagedan keramik sadurung ngamargiang program magang tur makarya ring industri keramik Hasami, Jepang.
Dane taler ngaturang suksma ring kaluarga ageng ARMA antuk genah kolaborasi sane sampun kawangun, taler ring para kurator, dosen, mahasiswa, alumni, seniman sane nyarengin, panitia, miwah makasami mitra sane sampun nyokong pamargi pameran puniki.
Sajeroning punika, Sang Sané Ngadegang ARMA, Anak Agung Gde Rai, ngaturang rasa angayubagia ring ISI BALI antuk sinergi sane terus mamargi becik. Manut dane, pameran “Becoming: Prakriti–Pustaka–Padma” nenten ja wantah nyinggahang karya seni, nanging taler nyihnayang semangat mangda terus tumbuh.
Agung Rai ngaptiang pameran puniki dados saksi mungguing saking Ubud, saking Bali, iraga terus matunangan sareng jagat. Mungguing kriya nenten ja benda mati, nanging tetamian (pusaka) hidup sane terus mamargi. “Becoming nenten ja wantah murda. Punika nyihnayang proses lantang mangda terus mautsaha. Saking ipian cenik ring Ubud, ARMA tumbuh dados genah matemunne jagat sareng jiwan Bali. Spirit becoming punika sane kacingak endih sajeroning karya-kriya sane kapamerang ring rahina puniki,” sapunika baos dane. (ISIBALI/Humas)
Foto: Dosen ISI BALI, I Gde Made Indra Sadguna, Ph.D. (kiwa), miwah Professor Elizabeth A. Clendinning saking Wake Forest University (tengen) sajeroning pemutaran perdana film dokumenter Guna Pering: The Use of Bamboo in Bali, rahina Soma (29/6) ring Ruang Vicon ISI BALI.
Institut Seni Indonesia Bali (ISI BALI) sareng Wake Forest University, Amerika Serikat ngamargiang pemutaran perdana (screening) film dokumenter Guna Pering: The Use of Bamboo in Bali ring rahina Soma (29/6) ring Ruang Vicon Gedung Citta Kelangen Lantai 2 ISI BALI. Parikrama puniki dados silih tunggil pemargi ngenenin indik diseminasi pikaryan paniletan (penelitian) kolaboratif riantara dosen ISI BALI, I Gde Made Indra Sadguna, Ph.D., sareng Professor Elizabeth A. Clendinning saking Wake Forest University.
Parikrama punika pinaka implementasi saking Memorandum of Agreement (MoA) riantara Institut Seni Indonesia Denpasar (mangkin ISI BALI) sareng Wake Forest University sane kairit (katandatanganin) ring tanggal 12 Juli 2023. Palarapan kerja sama punika, makakalih peneliti ngalimbangang riset ngenenin indik tetabuhan tradisional Bali, pamekasne suling miwah sunari, sane sampun mamargi ngawit warsa 2024.
Dosen ISI BALI, I Gde Made Indra Sadguna, Ph.D. maosang paniletan punika pemargi kapertama nenten ja lian matiosan ring aspek artistik suling Bali. Nanging sajeroning panglimbakne, tim peneliti manggihin mungguing suling punika nenten prasida kapasahang saking sunari miwah ekosistem budaya sane nglingkupin. Indik puniki raris ngalimbangang linggah pahan paniletan, nenten ja ngebahas instrumen musik pinaka benda seni kemanten, nanging taler nileti pakilitan riantara sarana pering (bambu), pemargi kreatif krama, praktik budaya, kantos nilai-nilai spiritual sane urip sajeroning krama Bali.
Manut Indra Sadguna, paniletan puniki matetujon ngenalangsang kearifan lokal Bali majeng ring krama internasional liwat pendekatan akademik miwah media visual. “Iraga mapangapti mangda sayan akeh krama global resep ring kearifan lokal Bali. Kapertama paniletan puniki wantah ngebahas suling, nanging raris kauningin mungguing suling miwah sunari punika pahan sane nenten prasida kapasahang saking kebudayaan Bali. Saking irika paniletan ngalimbang dados kajian sane sayan linggah ngenenin indik pakilitan riantara palemahan, jadma, seni, miwah Ida Sang Hyang Widhi Wasa palarapan antuk pemanfaatan pering,” sapunika baos dane.
Dane nlatarang mungguing pering sajeroning tradisi Bali nenten ja wantah sarana baku ngaryanin piranti musik kemanten, nanging madue arti filosofis sane nyihnayang pemargi konsep Tri Hita Karana, inggih punika harmoni hubungan jadma sareng Ida Sang Hyang Widhi Wasa, sesamaning jadma, miwah palemahan. Perspektif punika kaaptiang prasida ngwantu krama internasional ngresepin kebudayaan Bali pinih utuh.
Foto: Pabligbagan (Diskusi) sajeroning pemutaran perdana film dokumenter Guna Pering: The Use of Bamboo in Bali, rahina Soma (29/6) ring Ruang Vicon ISI BALI.
Kolaborasi paniletan puniki sampun ngamedalang makudang-kudang pikaryan akademik miwah kreatif. Silih tunggilan ipun inggih punika bab buku sane mamurda Crafting Harmony: Sustainable Instrument Production in Bali sane diterbitang ring warsa 2025 olih Universitätsverlag Hildesheim, Jerman. Taler, paniletan punika ngawetuang film dokumenter Guna Pering: The Use of Bamboo in Bali sane ngangkat nilai budaya, filosofi, miwah praktik keberlanjutan sajeroning pemanfaatan pering ring Bali.
Film dokumenter punika kaproduksi antuk paica saking program Wake the Arts saking Wake Forest University miwah American Institute for Indonesian Studies (AIFIS). Risampune pemutaran perdana, parikrama kelanturang antuk sesi diskusi sareng para peneliti jagi mabaosang pemargi paniletan, daging film, miwah relevansinyane majeng ring panglimbak kajian seni lan budaya Bali.
Film Guna Pering: The Use of Bamboo in Bali taler jagi kakenalang majeng krama internasional liwat penayangan sajeroning Simposium Gabungan ICTMD kelompok studi Performing Arts of Southeast Asia (PASEA) ring Chang Mai, Thailand, tanggal 2-8 Juli 2026 pinaka pahan saking mautsaha ngalimbangang jangkauan diseminasi pikaryan paniletan lintas negara. (ISIBALI/Humas)
Foto: Pimpinan ISI BALI sareng narasumber miwah peneliti sajeroning pemutaran perdana film dokumenter Guna Pering: The Use of Bamboo in Bali, rahina Soma (29/6) ring Ruang Vicon ISI BALI.